Antalya’da üniversite eğitimi alan öğrenciler, artan yaşam maliyetleri karşısında geçimlerini sağlayabilmek için hesap yapmak zorunda kalıyor. KYK yurdunda kalmak ve devletin sunduğu beslenme desteğinden yararlanmak, özel yurt veya ev kirası gibi yüksek giderleri azaltıyor. Ancak öğrencilerin masrafları yalnızca barınma ve yemekle sınırlı kalmıyor. Ulaşım, telefon, internet, kişisel bakım, temizlik, ders kitapları, fotokopi, giyim ve sağlık ihtiyaçları da aylık bütçenin önemli bir bölümünü oluşturuyor.
Akdeniz Üniversitesi’nde öğrenim gören, KYK yurdunda kalan ve harcamalarını mümkün olduğunca sınırlı tutmaya çalışan bir öğrenci için hazırlanan örnek bütçe, burs ile yaşam maliyeti arasındaki farkı ortaya koyuyor. Hesaplamada öğrencinin yurtta kahvaltı ve akşam yemeği desteğinden yararlandığı, hafta içi üniversite yemekhanesinde öğle yemeği yediği ve toplu taşıma kullandığı varsayılıyor. Buna rağmen aylık giderlerin 18 bin 380 TL’ye ulaşması, 4 bin TL’lik KYK ödemesinin öğrencinin bütün ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kaldığını gösteriyor.
YURT ÜCRETİ VE ULAŞIM MASRAFLARI DAHA AYIN BAŞINDA BÜTÇEYİ ZORLUYOR
Örnek hesaplamada KYK yurt ücreti için aylık 1.300 TL ayrılıyor. Öğrencinin üniversite yemekhanesinde hafta içi 22 gün boyunca öğle yemeği yemesi durumunda, öğün başına 75 TL üzerinden aylık yemek masrafı 1.650 TL’ye ulaşıyor. Böylece yalnızca yurt ücreti ve öğle yemeği için toplam 2.950 TL gerekiyor.
Ulaşım giderleri de öğrencinin bütçesindeki önemli kalemlerden biri. Hafta içi her gün üniversiteye otobüsle gidip gelen ve günde iki kez toplu taşıma kullanan bir öğrencinin aylık ulaşım masrafı, biniş başına 20 TL üzerinden 880 TL olarak hesaplanıyor. Hafta sonu yolculukları ve diğer ulaşım ihtiyaçları için 300 TL daha ayrıldığında toplam ulaşım gideri 1.180 TL’ye çıkıyor. Yurt, öğle yemeği ve ulaşım masrafları bir araya getirildiğinde toplam tutar 4 bin 130 TL oluyor. Başka bir ifadeyle öğrenci, telefon, kitap, kıyafet ve kişisel ihtiyaçlarını karşılamaya başlamadan önce bile aylık 4 bin TL’lik bursunu aşan temel giderlerle karşılaşıyor.
TELEFON VE KİŞİSEL BAKIM GİDERLERİ DE HESABA KATILDI
Öğrencilerin eğitim hayatını sürdürebilmesi için telefon ve internet kullanımı da önemli bir ihtiyaç. Ders duyurularını takip etmek, araştırma yapmak, ödev hazırlamak ve iletişim kurmak için kullanılan telefonun aylık paketi için örnek bütçede 1.000 TL ayrılıyor. Bu tutar, 4 bin TL’lik KYK bursunun dörtte birine karşılık geliyor.
Kişisel bakım ve temizlik ürünleri de düzenli olarak satın alınması gereken ihtiyaçlar arasında yer alıyor. Şampuan, diş macunu, duş jeli, deodorant ve benzeri ürünler için aylık 1.200 TL; deterjan, tuvalet kâğıdı ve diğer temizlik malzemeleri için ise 800 TL hesaplanıyor. Böylece telefon, kişisel bakım ve temizlik giderlerinin toplamı aylık 3 bin TL’ye ulaşıyor. Bu kalemler her öğrencide aynı tutarda olmayabilir. Ürünlerin markası, satın alındığı mağaza, kampanyalar ve tüketim sıklığı maliyeti değiştirebilir. Ancak bu ihtiyaçlar, öğrencinin bütçesinde tamamen göz ardı edilemeyecek giderler arasında bulunuyor.
YURTTA KALMAK BESLENME MASRAFINI TAMAMEN ORTADAN KALDIRMIYOR
KYK yurdunda sunulan kahvaltı ve akşam yemeği desteği öğrencilerin beslenme giderlerini azaltıyor. Ancak öğrenciler gün içerisinde üniversitede öğle yemeği yemek, ders aralarında bir şeyler tüketmek veya hafta sonları ek alışveriş yapmak zorunda kalabiliyor. Örnek bütçede üniversite yemekhanesindeki öğle yemeği dışında meyve, içecek, atıştırmalık ve diğer market ihtiyaçları için aylık 2 bin TL ayrılıyor. Bu tutar, öğrencinin bütün market alışverişini değil, yurttaki yemek desteğine ek olarak karşılaması gereken ihtiyaçları ifade ediyor.
Sınırlı sosyal yaşam harcamaları da bütçeye ekleniyor. Haftada iki kez kahve içen bir öğrencinin, kahve başına 150 TL ödediği varsayımıyla dört haftalık kahve masrafı 1.200 TL oluyor. Haftada bir kez 500 TL’lik dışarıda yemek yenildiğinde ise dört haftalık toplam 2 bin TL’ye ulaşıyor. Böylece kahve ve dışarıda yemek için aylık toplam 3 bin 200 TL gerekiyor. Bu hesaplamada öğrencinin her gün dışarıda yemek yediği veya sık sık sosyal etkinliklere katıldığı varsayılmıyor. Haftada iki kahve ve haftada bir dışarıda yemek gibi sınırlı harcamalar bile aylık bütçede önemli bir yer tutuyor.
DERS KİTAPLARI VE FOTOKOPİ MASRAFLARI ÖĞRENCİNİN KARŞISINA ÇIKIYOR
Üniversite eğitiminin maliyeti yalnızca ulaşım ve beslenmeyle sınırlı değil. Öğrenciler, okudukları bölüme ve derslerin içeriğine göre farklı kitaplar, kaynak eserler, fotokopi ve çıktı hizmetleri için de para harcıyor. Bazı derslerde birden fazla kaynak esere ihtiyaç duyulması, özellikle dönem başlarında eğitim giderlerinin yükselmesine neden olabiliyor. Örnek bütçede ders kitapları ve kaynak eserler için aylık ortalama 1.500 TL, fotokopi, çıktı ve kırtasiye ihtiyaçları için ise 500 TL ayrılıyor. Böylece eğitim giderleri için aylık toplam 2 bin TL’lik bir pay öngörülüyor. Bu tutarlar her ay aynı şekilde harcanmıyor. Bazı aylarda yeni kitap satın alınmazken, dönem başında veya sınav dönemlerinde daha yüksek harcamalar yapılabiliyor. Bu nedenle kitap ve eğitim malzemeleri için ayrılan tutar, yıl içinde ortaya çıkabilecek giderlerin aylara dağıtılmasıyla oluşturulan tahmini bir bütçe olarak değerlendiriliyor.
GİYİM VE AYAKKABI HER AY ALINMIYOR AMA MALİYETİ BÜYÜK
Öğrencilerin bütçesinde giyim ve ayakkabı da önemli bir yer tutuyor. Pantolon, tişört, gömlek, iç giyim ve ayakkabı gibi ürünler her ay satın alınmasa da ihtiyaç duyulduğunda birkaç bin liralık harcama ortaya çıkabiliyor.
Bir pantolonun yaklaşık 1.000–1.500 TL, bir tişörtün 600 TL, bir gömleğin 1.000 TL ve günlük bir ayakkabının en az 2 bin TL olduğu varsayımıyla, temel kıyafetleri yenilemenin maliyeti kısa sürede yükseliyor. İç giyim ve çorap gibi düzenli ihtiyaçlar da bu harcamalara ekleniyor. Öğrencinin her ay yeni kıyafet almadığı dikkate alınarak yıllık giyim ve ayakkabı harcamalarının aylara dağıtılmasıyla aylık ortalama 2 bin TL hesaplanıyor. Bu tutar her ay mutlaka harcanan bir para değil; yıl boyunca yapılabilecek alışverişlerin bütçedeki karşılığını gösteriyor.
İLAÇ, SAĞLIK VE BEKLENMEDİK MASRAFLAR DA UNUTULMADI
Öğrencilerin karşılaşabileceği sağlık giderleri de aylık bütçeye dahil edildi. İlaç, muayene ve diğer sağlık ihtiyaçları için aylık ortalama 750 TL ayrılırken, çamaşır yıkama ve küçük giderler için 300 TL hesaplandı. Bunun yanında sosyal yaşamda ortaya çıkabilecek ek harcamalar ve beklenmedik masraflar için 1.000 TL’lik pay öngörüldü. Bu tutarlar öğrencinin her ay kesin olarak harcayacağı miktarlar değil. Sağlık ihtiyacı olmayan bir ayda ilaç gideri daha düşük olabilir; buna karşılık diş tedavisi, gözlük veya başka bir sağlık ihtiyacı ortaya çıktığında masraf çok daha yüksek seviyelere çıkabilir. Aynı şekilde beklenmedik giderler için ayrılan pay da her ay tamamen kullanılmayabilir.
AYLIK MASRAFLAR 18 BİN 380 TL’YE ULAŞIYOR
Barınma, öğle yemeği, ulaşım, telefon, kişisel bakım, temizlik, market alışverişi, kahve, dışarıda yemek, kitap, kırtasiye, giyim, sağlık ve diğer küçük giderler bir araya getirildiğinde örnek bütçenin toplamı 18 bin 380 TL oluyor. Aylık 4 bin TL KYK bursu veya kredisi alan bir öğrencinin bu bütçedeki giderleri karşılayabilmesi için ayda 14 bin 380 TL ek kaynağa ihtiyacı bulunuyor. Bu kaynak aile desteği, başka burslar veya ek gelir yoluyla sağlanmadığında öğrencinin harcamalarını daha da kısması ya da bazı ihtiyaçlarını ertelemesi gerekebiliyor. Bu hesaplama, Antalya’daki tüm üniversite öğrencilerinin harcamalarını ölçen resmî bir araştırma değil. Belirli harcama alışkanlıkları ve tahmini giderler üzerinden hazırlanmış örnek bir aylık bütçe. Öğrencinin bölümü, kaldığı yurdun ücreti, ulaşım güzergâhı, sağlık ihtiyaçları ve kişisel tercihleri gerçek maliyeti değiştirebilir.
KYK BURSU ENFLASYONA GÖRE NE KADAR OLMALI?
KYK bursunun yeterliliğini değerlendirmek için yalnızca öğrencinin aylık giderlerine değil, enflasyon karşısındaki satın alma gücüne de bakılıyor. TÜİK’in 5 Ekim 2026’da açıkladığı verilere göre tüketici fiyatları eylül ayında bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 29,73 arttı. On iki aylık ortalamalara göre artış ise yüzde 31,49 olarak kaydedildi. Mevcut 4 bin TL’lik lisans bursuna yüzde 29,73’lük yıllık enflasyon oranı uygulandığında tutar yaklaşık 5 bin 189 TL’ye çıkıyor. On iki aylık ortalamalara göre yüzde 31,49 artış esas alındığında ise hesaplanan miktar yaklaşık 5 bin 260 TL oluyor. Bu rakamlar, enflasyon oranında artış yapılması durumunda ortaya çıkacak matematiksel sonuçlar; açıklanmış yeni bir burs veya zam kararı değil.
ENFLASYON ORANINDA ARTIŞ BİLE AÇIĞI KAPATMIYOR
Örnek bütçede aylık yaşam maliyeti 18 bin 380 TL olarak hesaplanırken, mevcut 4 bin TL’lik KYK bursu giderlerin yaklaşık yüzde 22’sini karşılıyor. Bursun yüzde 29,73’lük yıllık enflasyon oranında artırılarak 5 bin 189 TL’ye çıkarıldığı varsayıldığında bile öğrencinin aylık giderleriyle arasında yaklaşık 13 bin 191 TL fark kalıyor. Bu durum, enflasyon oranında artış yapılmasıyla öğrencinin tüm yaşam maliyetinin karşılanmasının aynı şey olmadığını gösteriyor. Enflasyona göre güncelleme mevcut ödemenin satın alma gücünü korumayı amaçlayan bir hesaplama sunarken, öğrencinin barınma, beslenme, eğitim ve ulaşım dahil tüm ihtiyaçlarını karşılayacak miktar çok daha kapsamlı bir maliyet hesabı gerektiriyor.
Sonuç olarak, Antalya’da KYK yurdunda kalan bir üniversite öğrencisi için hazırlanan örnek bütçede aylık yaşam maliyeti 18 bin 380 TL’ye ulaşıyor. Mevcut 4 bin TL’lik bursun yıllık enflasyon oranında artırılması halinde yaklaşık 5 bin 189 TL’ye çıkması mümkün görünse de bu tutar, hesaplanan aylık giderleri karşılamaya yetmiyor.
