Antalya’da otobüse binmenin maliyeti yeniden tartışma konusu oldu. Esnaf odaları artan yakıt, bakım ve işletme giderlerini gerekçe göstererek yeni tarife talebinde bulunurken, kent merkezinde tam biletin 42 TL’den 53 TL’ye çıkarılması istendi. Talep kabul edilirse tek biniş 11 TL, yani yaklaşık yüzde 26,2 daha pahalı olacak. Ancak zam henüz kesinleşmedi; karar sürecinin tamamlanması bekleniyor.
ALTI YILDA YAKLAŞIK 14,5 KATLIK ARTIŞ
Antalya’da toplu taşıma tarifesindeki değişim, son yıllarda art arda yapılan düzenlemelerle hızlandı. Aralık 2020’de 3,65 TL olan tam bilet ücreti, Mart 2022’de 6,70 TL’ye, 2023’te önce 9,60 TL’ye, ardından 15 TL’ye yükseldi. Mayıs 2024’te 20 TL olan ücret, Şubat 2025’te 27 TL’ye, Eylül 2025’te 35 TL’ye ve Mart 2026’da 42 TL’ye çıktı. 2020’deki fiyatla bugünkü tarife karşılaştırıldığında tam bilet yaklaşık yüzde 1.051 zamlanmış durumda. Yeni talep kabul edilirse 53 TL’lik ücret, 2020’deki fiyatın yaklaşık 14,5 katına ulaşacak. Başka bir ifadeyle, altı yıl içinde tam biletteki toplam artış yaklaşık yüzde 1.352 olacak.
SON TALEP MEVCUT TARİFEYE YÜZDE 26 ZAM ANLAMINA GELİYOR
Esnaf odasının talebi, kent merkezinde uygulanan 42 TL’lik tam bilet ücretinin 53 TL’ye çıkarılması yönünde. Talebin kabul edilmesi halinde tek biniş ücreti 11 TL artacak. Bu da mevcut tarifeye göre yaklaşık yüzde 26,2’lik bir zam anlamına geliyor. Başvurularda yalnızca kent merkezi için değil, ilçeler için de farklı oranlar talep edildi. Serik ve Gazipaşa’da yüzde 50, Korkuteli ve Finike’de yüzde 40 zam istenirken, Kaş için daha önce yüzde 30 olarak iletilen talep yüzde 50’ye yükseltildi. Kumluca’da ise öğrenci ücretlerine yüzde 45 ile 50 arasında artış yapılması istendi. Esnaf odalarının temel gerekçeleri arasında akaryakıt, bakım-onarım, sigorta, yedek parça ve işletme giderlerindeki artış bulunuyor. Antalya Otobüsçüler Esnaf Odası ayrıca kilometre ücretinin 100 TL’ye çıkarılmasını talep ediyor.
ASGARİ ÜCRETLİ İÇİN ULAŞIM HESABI
Ulaşım tarifesindeki olası artışın çalışanların bütçesine etkisi de dikkat çekiyor. 2026 yılı net asgari ücreti 28.075,50 TL olarak esas alındığında, 53 TL’lik ücret üzerinden günde iki kez otobüse binen ve ayda 22 iş günü çalışan bir kişinin aylık ulaşım gideri 2.332 TL’ye ulaşacak. Bu tutar, net asgari ücretin yaklaşık yüzde 8,3’üne karşılık geliyor. Mevcut 42 TL’lik tarifeyle aynı hesap aylık 1.848 TL tutuyor. Dolayısıyla zam talebinin kabul edilmesi, aynı kullanım düzeninde çalışanların aylık ulaşım giderini 484 TL artıracak. Bu hesaplama yalnızca gidiş-dönüşte iki ücretli biniş yapıldığı varsayımına dayanıyor. Aktarmalar, farklı ödeme türleri, ücretsiz geçişler ve hafta sonu yolculukları hesaba dahil değil.
İRAN, ABD VE İSRAİL GERİLİMİ PETROL PİYASASINI ETKİLİYOR
Ulaşım zammı tartışmasının arka planında yalnızca yerel işletme giderleri değil, küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalar da bulunuyor. İran ile ABD arasındaki gerilim ve Orta Doğu’daki çatışmalar, petrol sevkiyatının aksayabileceği endişesini artırarak ham petrol fiyatlarında sert hareketlere yol açıyor. Reuters’ın 8 Ekim tarihli haberine göre, ABD’nin İran’a yönelik olası saldırılarına ilişkin endişeler ve petrol arzındaki kesinti riskiyle Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık yüzde 4 yükselerek 104,28 dolardan kapandı. 9 Ekim’de ise diplomatik görüşmelere ilişkin açıklamaların ardından fiyatlarda bir miktar gerileme görüldü. Buna rağmen petrol fiyatları haftalık bazda yükseliş eğilimini korudu. Hürmüz Boğazı da bu gerilimin önemli başlıklarından biri. Küresel petrol ve yakıt sevkiyatının önemli bir bölümü bu güzergâhtan geçiyor. Sevkiyatın güvenliğine ilişkin endişeler, petrol piyasalarında arz riskinin fiyatlara yansımasına neden oluyor.
EN ÖNEMLİ KALEMLERİNDEN BİRİ
Otobüs işletmecileri açısından motorin fiyatları, günlük seferlerin maliyetini doğrudan etkileyen unsurlar arasında yer alıyor. Ancak toplu taşıma giderleri yalnızca yakıttan oluşmuyor. Araçların bakım ve onarımı, yedek parça, sigorta, personel giderleri ve diğer işletme maliyetleri de tarifelerin belirlenmesinde etkili oluyor. Antalya’daki esnaf odaları da zam taleplerini bu maliyet artışlarına dayandırıyor. Öte yandan yolcular açısından ücret artışı, işe ve okula ulaşım için ayrılan bütçenin büyümesi anlamına geliyor. Böylece aynı süreç, işletmeciler için artan maliyetler; vatandaşlar için ise yükselen yaşam giderleri olarak iki farklı yönden hissediliyor.
TAKSİ TARİFELERİNDE DE ARTIŞ TALEBİ VAR
Toplu taşımanın yanı sıra taksi ücretleri için de yeni tarife başvuruları yapıldı. Manavgat’ta taksi açılış ücretinin 200 TL, kilometre ücretinin 100 TL, saatlik ücretin 750 TL ve kısa mesafe ücretinin 450 TL olması istendi. Korkuteli’nde ise açılış ücretinin 120 TL, kilometre ücretinin 100 TL, saatlik ücretin 340 TL ve kısa mesafe ücretinin 350 TL’ye çıkarılması talep edildi. Bu rakamlar da henüz kesinleşmiş tarifeler değil; esnaf odalarının belediyeye ilettiği talepleri yansıtıyor.
SON KARAR BEKLENİYOR
Antalya Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığının 2 Ekim 2026 tarihli yazısıyla, esnaf odalarından gelen tarife başvurularının belediye meclisine sunulması istendi. Bundan sonraki süreçte zam oranlarının ve ücretlerin değerlendirilerek karara bağlanması bekleniyor. 53 TL’lik tam bilet talebi kabul edilirse Antalya’da ulaşım ücreti 2020’deki 3,65 TL’den yaklaşık 14,5 katına çıkmış olacak. Ancak yeni tarifenin yürürlüğe girip girmeyeceği, belediye meclisindeki karar sürecinin ardından netleşecek.
