Dünyaya iklim krizine karşı mücadele çağrısı yapılan organizasyon öncesinde, gelecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31'inci Taraflar Konferansı (COP31), 9 Kasım itibarıyla Antalya'da başladı. Dünyanın iklim krizine karşı mücadele etmek, sera gazı emisyonlarını azaltmak ve sürdürülebilir bir gelecek oluşturmak amacıyla bir araya geldiği zirve, ev sahibi Antalya'daki çevresel uygulamalar nedeniyle de tartışma konusu oldu. Özellikle Aksu ilçesindeki EXPO 2016 alanında gerçekleştirilen yeniden yapılanma çalışmaları ve organizasyonun otopark ihtiyacı için tarım arazilerinin kullanılması, iklim zirvesinin hedefleriyle hazırlık sürecindeki uygulamalar arasındaki çelişkiyi gündeme taşıdı.
YEŞİL BİR DÜNYA HEDEFİYLE KURULAN EXPO YENİDEN ŞEKİLLENDİ
2016 yılında 1121 dekarlık alanda, "Çiçek ve Çocuk" temasıyla ve "Gelecek Nesiller İçin Yeşil Bir Dünya" felsefesiyle hayata geçirilen EXPO 2016; botanik bahçeleri, seralar, Expo Gölü, kır bahçeleri ve biyoçeşitlilik alanlarıyla tasarlanmıştı. Ancak COP31'in Antalya'da düzenlenmesinin kesinleşmesiyle birlikte alan kapsamlı bir dönüşüm sürecine girdi. Mevcut yapıların bir bölümü kaldırıldı, yeni kapalı alanlar inşa edildi, toplantı salonları ve organizasyon altyapısı yeniden düzenlendi.
UYDU GÖRÜNTÜLERİ DEĞİŞİMİ ORTAYA KOYDU
EXPO'nun geçmiş yıllarına ve 2026'daki son durumuna ait uydu görüntüleri karşılaştırıldığında, özellikle batı bölümündeki zemin değişiklikleri ve yeni yapılaşma dikkat çekiyor. İlk görüntülerde yeşil alanlar, peyzaj düzenlemeleri ve açık alanlar öne çıkarken sonraki görüntülerde genişletilen sert zeminler, inşaat alanları ve yeni yapılar görülüyor. Değişim yalnızca EXPO'nun içerisinde yaşanmadı. Alanın güneyinde ve karşısındaki tarımsal parsellerde de kazı, dolgu ve otopark düzenlemeleri gerçekleştirildi. Böylece 2016 yılında yeşil bir dünya hedefiyle oluşturulan alanın çevresiyle birlikte farklı bir görünüme kavuştuğu görüldü.
300 DÖNÜMLÜK TARIM ARAZİSİ OTOPARKA DÖNÜŞTÜRÜLDÜ
COP31 hazırlıklarının en çok tepki çeken gelişmelerinden biri, EXPO'nun karşısındaki tarım arazilerinin otopark olarak düzenlenmesi oldu. 8 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 11299 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Aksu'daki bazı taşınmazların otopark ve altyapı çalışmaları amacıyla TOKİ tarafından acele kamulaştırılmasına karar verildi. Karara konu taşınmazların toplam büyüklüğü 64 bin 635 metrekare olarak açıklandı. Yaklaşık 300 dönümlük alanda yürütülen otopark çalışmalarının 150 dönümlük bölümünde dolgu ve asfaltlama işlemlerinin tamamlandığı aktarıldı. Söz konusu alanların tarla niteliğinde olduğu da tapu kayıtlarıyla ortaya konuldu. 9 Kasım'da yayımlanan Teyit incelemesi, tarım arazilerinin otoparka dönüştürüldüğü iddiasını uydu görüntüleri ve resmî belgeler üzerinden doğruladı.
TARIM ÖRGÜTLERİNDEN TEPKİ: COP31'E BETON DEĞİL YEŞİL YAKIŞIR
Tarım arazilerinin otoparka dönüştürülmesi meslek örgütlerinin tepkisini çekti. Türk Ziraat Yüksek Mühendisler Birliği Antalya Şube Başkanı Ertuğrul Taştekin, verimli tarım topraklarının iklim zirvesi hazırlıkları kapsamında asfaltlanmasını eleştirerek bunun iklim mücadelesiyle çeliştiğini savundu. Türk Tarım Orman-Sen Antalya Şube Başkanı Cuma Mercan ise tarım alanlarının korunması gerektiğini belirterek, "COP31'e yakışan beton değil, yeşildir" ifadelerini kullandı. Eleştiriler siyasi alana da taşındı. Türkiye İşçi Partisi Antalya İl Örgütü, tarım arazilerinin otoparka dönüştürülmesine ve zirve için yapılan harcamalara tepki gösterdi. Çevre Mühendisleri Odası Antalya Şubesi eski Başkanı Cem Arüv de EXPO'nun dönüşüm sürecinde kent paydaşlarının yeterince bilgilendirilmediğini savunarak şeffaflık çağrısında bulundu.
MİLYARLARCA LİRALIK YATIRIMIN ÇEVRESEL BİLANÇOSU SORGULANIYOR
COP31 kapsamında EXPO alanındaki inşaat, altyapı ve çevre düzenleme ihalesi 8 milyar 85 milyon lira bedelle sonuçlandı. Ulaşım ve yol yatırımları da eklendiğinde organizasyon için yapılan harcamalar tartışmaların önemli başlıklarından biri haline geldi. Antalya Körfez Gazetesi'nin 3 Eylül tarihli araştırmasında, kamuya açık ihale ve sözleşmeler üzerinden tespit edilen harcamaların 25 milyar 139 milyon liraya ulaştığı aktarıldı. Yetkililer ise EXPO alanında yeni peyzaj düzenlemeleri, ağaç dikimleri ve sürdürülebilirlik uygulamalarının gerçekleştirildiğini açıkladı. 71 bin 500 metrekare büyüklüğündeki Expo Gölü'nün 90 bin metreküp suyla yeniden doldurulduğu bildirildi. Ancak kaldırılan ağaçların sayısı, kaybedilen yeşil alanın büyüklüğü ve yeni yapıların toplam kapalı alanı konusunda kapsamlı bir çevresel bilanço henüz kamuoyuna açıklanmadı.
COP31 BAŞLADI, GERİYE HANGİ ÇEVRESEL MİRAS KALDI?
9 Kasım'da başlayan COP31, Antalya'yı uluslararası iklim diplomasisinin merkezlerinden biri haline getirdi. Organizasyonun tamamlanan hazırlıklarıyla birlikte EXPO alanı yeni bir döneme girerken, tarım arazilerinin otoparka dönüştürülmesi ve yeşil alanlardaki değişim de tartışılmaya devam ediyor. Zirve sonrasında EXPO'nun ulusal ve uluslararası fuarlara ev sahipliği yapan bir merkez olarak kullanılması hedefleniyor. Ancak ortaya çıkan tablo önemli bir soruyu beraberinde getiriyor: Dünyaya iklim krizine karşı mücadele çağrısı yapılan bir organizasyonun ev sahibi şehrinde, verimli tarım toprakları ve yeşil alanlar ne ölçüde korunabildi? İklim krizine karşı verilen mesajların ne kadarının hayata geçirildiği, Antalya'da COP31 sonrasında geriye kalan çevresel mirasla da ölçülecek.
HABER MERKEZİ
