Dünyanın dört bir yanında uçan yolcu uçaklarının büyük çoğunluğunun beyaz renkte olması tesadüf değil. Peki, bu ortak tercihin sebebi ne? Mühendislik hesaplarından güvenlik risklerine kadar uzanan bu sorunun yanıtı haberimizde yer alıyor.
BEYAZ RENK GÜNEŞ IŞIĞINI EN İYİ ŞEKİLDE YANSITIR
Uçakların büyük çoğunluğunun beyaz renkte tercih edilmesinin temel nedeni, beyazın güneş ışığını en iyi şekilde yansıtmasıdır. Uçaklar uçuş esnasında atmosferin üst katmanlarında yoğun UV radyasyonuna maruz kalırken, yerdeyken de uzun süre doğrudan güneş altında bekler. Bu durum, gövde üzerinde ciddi bir ısı yükü oluşturur.
Beyaz boya, yaz aylarında giyilen açık renkli kıyafetler ya da cilde sürülen güneş koruyucular gibi davranarak ışınları geri yansıtır. Böylece kabin içi sıcaklığın aşırı artması engellenir ve özellikle kompozit malzemelerden üretilen uçak parçaları radyasyonun yıpratıcı etkilerinden korunur. Koyu renge sahip uçaklarda gövde sıcaklığının çok daha hızlı yükseldiği ve bunun soğutma sistemleri üzerinde ek bir yük oluşturduğu bilinmektedir.
BEYAZ BOYANIN MASRAFI DAHA AZ OLUR
Havayolu şirketlerinin en büyük maliyet kalemlerinden biri yakıttır. Beyaz boya, diğer renklere kıyasla daha ince katmanlar halinde uygulanabildiği için uçağa eklenen ağırlık daha düşüktür. Bir uçağın tamamen boyanması yüzlerce kilogram ek yük anlamına gelebilir ve bu da doğrudan yakıt tüketiminin artmasına yol açar.
Beyaz renk aynı zamanda atmosfer koşullarına karşı en dayanıklı boya türlerinden biridir. Koyu renkler, güneş ışığı, rüzgar ve yağmurun etkisiyle çok daha kısa sürede solup matlaşır. Bu da uçağın daha sık boyanmasını gerektirir. Bir uçağın boyanma maliyetinin 150 bin ila 300 bin dolar arasında değiştiği ve bu süreçte uçağın haftalarca hizmet dışı kaldığı düşünüldüğünde, beyaz boya şirketler için ciddi bir maliyet avantajı sağlar.
Bakım ve güvenlik kontrolleri açısından da beyaz renk önemli bir kolaylık sunar. Uçak gövdesinde oluşabilecek çatlaklar, yağ veya hidrolik sızıntıları, korozyon izleri beyaz zemin üzerinde koyu lekeler halinde hızla fark edilir. Bu durum teknisyenlerin sorunları erken aşamada tespit etmesini mümkün kılar.
KUŞLAR BEYAZ RENGİ DAHA NET ALGILAR
Ayrıca yapılan bilimsel çalışmalar, kuşların beyaz renkteki uçakları gökyüzünde daha net algılayabildiğini göstermektedir. Bu görsel kontrast, havacılıkta ciddi risklerden biri olan kuş çarpması ihtimalinin azalmasına katkı sağlar.
İKİNCİ EL PİYASASINDA DEĞER GÖRÜR
Dünya genelindeki ticari uçakların yaklaşık yarısı kiralama yöntemiyle işletilmektedir. Beyaz renkteki bir uçak, farklı bir havayoluna devredildiğinde ya da kiralandığında çok daha kolay şekilde yeni markaya uyarlanabilir. Sadece logo ve kuyruk tasarımının değiştirilmesiyle uçak yeni filoya dahil edilebilir. Özel renklere boyanmış uçakların yeniden boyanması ise hem maliyetli hem de zaman alıcı olduğundan, beyaz uçaklar ikinci el piyasasında ve kiralama operasyonlarında her zaman daha yüksek değere sahiptir.
KAYNAK: Science Focus, Flight Radar 24, Menkor Aviaton