Antalya’nın İbradı ilçesinde, Osmanlı döneminden kalma mezar taşlarına ev sahipliği yapan tarihi Büyük Mezarlık’taki asırlık kestane ağaçları için tehlike büyüyor. Mezarlığın büyük bölümünü saran ve ağaçların gövdelerini kaplayan zehirli sarmaşıkların, kestanelerin gelişimini olumsuz etkilediği ve kurumalara yol açtığı belirtiliyor. Koruma altındaki mezarlıkta sarmaşıklarla mücadele konusunda yaşanan kısıtlamalar nedeniyle ağaçların geleceğine ilişkin endişeler artarken, bölgede önlem alınması isteniyor.
ZEHİRLİ SARMAŞIKLAR AĞAÇLARI SARIP SARMALADI
İbradı Büyük Mezarlığı’nda bulunan Anadolu kestanesi ağaçlarının birçoğunun anıtsal nitelik taşıdığı belirtiliyor. Bazı ağaçların bin yılı aştığı ifade edilen mezarlıkta, çok sayıda kestane ağacının kuruduğu gözleniyor.
Ağaçların gövdelerini bir zırh gibi kaplayan sarmaşıkların, köklerinden koparılsalar bile yukarıda kalan parçalarıyla yaşamayı sürdürdüğü aktarılıyor. Ağaçların gövdelerini saran bu bitkilerin kestaneleri güçsüz düşürdüğü ve kuruma tehlikesini artırdığı belirtiliyor.
KORUMA STATÜSÜ MÜCADELEYİ ZORLAŞTIRIYOR
Mezarlıktaki kestane ağaçlarının geçmiş yıllarda ilaçlandığı, sarmaşıkların kesilerek yakıldığı ifade ediliyor. Ancak alanın Koruma Kurulu tarafından koruma altına alınması nedeniyle günümüzde ilaçlama veya yakma yöntemlerinin uygulanamadığı belirtiliyor.
Mezarlıktaki kestanelerin geleceğine ilişkin endişelerini dile getiren Mehmet Cebeci, ağaçların yaşına ve sayısına ilişkin şu bilgileri paylaştı:
“Büyüklerimiz İbradı Mezarlığında 1 yaşından başlayarak Bin 300-bin 400 yaşında kestane ağacı olduğunu söylerler. 420 dolayında kestane ağacı bulunmakta. Koruma Kurulu tarafından korumaya alınması nedeniyle ilaç ya da yakma işlemi yapılamıyor. Zehirli sarmaşıklar ağaçların gövdesini kaplayarak kurutuyor. Çok sayıda kurumuş ağaç bulunuyor. Gördüğünüz gövdesi sarmaşıklarla kaplı ağaçlar da kısa sürede kuruyacak. Eğer önlem alınmazsa 5-6 yıl sonra bu mezarlıkta tek kestane ağacı kalmayacak. Mezarlıktaki kestane ağaçları için acil eylem planı bekliyoruz.”
KESTANELER OKULA GELİR SAĞLIYOR
Mezarlıktaki kestanelerin Antalya Büyükşehir Belediyesi tarafından bir okula hibe edildiğini belirten Mehmet Cebeci, hasat ve satış sürecine ilişkin de bilgi verdi. Okul Aile Birliği’nin gelir elde etmek amacıyla kestaneleri açık artırmaya çıkardığını söyleyen Cebeci, ihaleyi kazanarak hasat çalışmalarına başladıklarını anlattı.
Cebeci, kestane hasadı ve ürünün saklanma koşulları hakkında şunları söyledi:
“Okul Aile Birliği okula gelir sağlamak için kestaneleri açık artırmaya çıkarıyor. Biz 760 Bin TL'ye açık artırmayı kazandık ve kestaneleri topluyoruz. Mezarlıktaki ağaçlardan 2,5 ton civarında kestane hasadı yapmayı bekliyoruz. Kilosu 350 TL'den satılıyor. İbradı kestanesi şeker oranı yüksek olması nedeniyle Bursa ve diğer illerdeki kestaneler gibi uzun süre saklanamaz. Hemen tüketilmesi ya da dipfrizde saklanması gerekiyor.”
ASIRLIK AĞAÇLAR İÇİN ACİL EYLEM PLANI BEKLENİYOR
Yaklaşık 420 kestane ağacının bulunduğu tarihi mezarlıkta, sarmaşıkların yayılması ve çok sayıda ağacın kuruması bölgenin doğal ve kültürel mirası açısından endişe yaratıyor. Mezarlığın koruma statüsü nedeniyle uygulanabilen mücadele yöntemlerinin sınırlı olduğu belirtilirken, kestane ağaçlarının korunabilmesi için çözüm üretilmesi isteniyor.
Bölgedeki ağaçların geleceğine ilişkin uyarıda bulunan Mehmet Cebeci, gerekli önlemler alınmadığı takdirde önümüzdeki yıllarda mezarlıktaki kestane ağaçlarının büyük bölümünün kaybedilebileceğini belirterek yetkililerden acil eylem planı hazırlanmasını talep etti.
