Antalya’nın da aralarında bulunduğu 7 ilde afetlerde görev yapan kurumların deneyimleri incelenerek, afet anında iletişimi ve koordinasyonu güçlendirecek yeni bir model geliştirildi. İzmir Ekonomi Üniversitesi akademisyenleri tarafından TÜBİTAK desteğiyle yürütülen projede Antalya, Adıyaman, İstanbul, İzmir, Kastamonu, Muğla ve Van’da görev yapan kurum temsilcileriyle toplam 102 yüz yüze görüşme gerçekleştirildi. Yaklaşık iki yıl süren çalışmada, yangın, deprem, sel, heyelan, çığ ve hortum gibi afetlerde müdahale süresinin kısaltılması ve kurumlar arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi için teknoloji destekli çözüm önerileri geliştirildi.
ANTALYA’DAKİ AFET DENEYİMLERİ DE İNCELENDİ
İzmir Ekonomi Üniversitesi Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ebru Uzunoğlu'nun yürütücülüğündeki projede, daha önce afet yaşayan 7 ilde görev yapan kurumların deneyimlerinden yararlanıldı. Bu kapsamda Antalya'da da kurum temsilcileriyle yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilirken, katılımcılara gerçek afet ortamlarının güvenli şekilde canlandırıldığı VR simülasyonları deneyimletildi. Araştırmada ayrıca deprem, yangın, sel, heyelan, çığ ve fırtına/hortum afetleriyle ilgili yayımlanan 530 bini aşkın haber metni makine öğrenmesi yöntemleriyle analiz edildi.
AFET ANINDA GSM KESİLİRSE YEDEK SİSTEM ÖNERİSİ
Projede, afet sırasında GSM şebekelerinin devre dışı kalması ihtimaline karşı yedek haberleşme sistemlerinin kurulması önerildi. Bunun yanında saha personelinin teknolojik okuryazarlığının artırılması ve afet öncesinde kurumların birlikte hazırlık yapabilmesi için teknoloji destekli eğitim ortamlarının oluşturulması gerektiği belirtildi.
VR VE AR İLE ORTAK AFET TATBİKATLARI
Çalışmada klasik tatbikatların yanı sıra VR ve AR teknolojileriyle ortak afet simülasyonları oluşturulması da önerildi. Bu sistemlerle farklı kurumların afet anını önceden deneyimlemesi ve gerçek olay sırasında karşılaşabilecekleri iletişim ve koordinasyon sorunlarına hazırlıklı olması hedefleniyor. Projede uygulanan VR simülasyonlarının katılımcılardan olumlu geri dönüş aldığı belirtildi.
“AFET İLETİŞİMİNDE ÇOK BOYUTLU YAKLAŞIM GEREKLİ”
Prof. Dr. Ebru Uzunoğlu, araştırmanın afet iletişiminde en merkezi paydaşın AFAD olduğunu ortaya koyduğunu belirterek, merkezi yönetim, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarının afet iletişimini farklı biçimlerde değerlendirdiğini söyledi. Uzunoğlu, bu farklı bakış açılarının ortak bir zeminde buluşturulmasıyla daha güçlü bir iletişim kapasitesi oluşturulabileceğini ifade etti.
530 BİNDEN FAZLA HABER ANALİZ EDİLDİ
Projenin dikkat çeken çalışmalarından biri de geniş kapsamlı medya analizi oldu. Makine öğrenmesi yöntemleriyle 530 bini aşkın haber metni incelendi. Bu çalışma, İngiltere'nin Birmingham kentinde düzenlenen CMC2025 Uluslararası Konferansı'nda “Best Working Paper Award” ödülüne layık görüldü.
SONUÇLAR AFAD İLE PAYLAŞILACAK
Proje ekibi, elde edilen sonuçları AFAD Genel Merkezi ile paylaşmayı planlıyor. Akademisyenler ayrıca geliştirdikleri disiplinlerarası yaklaşımın sağlık krizleri, pandemiler ve acil müdahale gerektiren diğer olaylara da uyarlanabilmesi için çalışmalarını sürdürmeyi hedefliyor.